«Η ιστορία του πρίγκιπα της Κούμπα Τάντι» στο Θέατρο Αθηνών

Η Σοφία Φιλιππίδου είναι ενθουσιασμένη που αυτήν την περίοδο ”ζει” μαζί με τους ταλαντούχους συνεργάτες της την θυελλώδη περιπέτεια του πρίγκιπα της φανταστικής Κούμπα, γιατί ο διακριτικός, μετριοπαθής, αυτοπεριοριζόμενος, ντροπαλός Λεντς, ήταν για εκείνην ένα άπιαστο «όνειρο», που μέσα στο πέρασμα του χρόνου, βρήκε επιτέλους δρόμους και τρόπους πραγμάτωσης.

Σήμερα μας διηγείται το πώς έφτασε στο έργο του Λεντς:
”Ο σοβαρά διαταραγμένος Γιακομπ Μίχαελ Ράινχολτ Λεντς. τον οποίο στην Ελλάδα γνωρίζουμε από το αφήγημα «Λεντς», του επαναστάτη συγγραφέα και γιατρού Γκέοργκ Μπίχνερ, με γοήτευσε από τα φοιτητικά μου χρόνια στην Θεσσαλονίκη, όταν έλαβα μέρος στα πρώτα σεμινάρια που οργάνωσε ο Νικηφόρος Παπανδρέου στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Είχα προτείνει τότε σαν πτυχιακή μου εργασία στο δεύτερο έτος την μετάφραση του έργου Der neue Menoza (ο νέος μέντορας) ή «Η ιστορία του πρίγκιπα της Κούμπα Τάντι».
Πρόκειται για μια άγρια κωμωδία του ιδιοφυούς Λεντς που μαζί με τον Γκαίτε υπήρξε ένας από τους κεντρικούς δημιουργούς του κινήματος Sturm und Drang (Θύελλα και Ορμή) των αρχών της δεκαετίας 1770, που διδάχθηκα στο πανεπιστήμιο όταν σπούδαζα Γερμανική φιλολογία.

Πριν δέκα χρόνια κατάφερα να τελειώσω την μετάφραση του έργου και φέτος έκανα πρώτη φορά αίτηση στο Υπουργείο Πολιτισμού για επιχορήγηση. Το υπουργείο δέχτηκε την αίτηση και έδωσε στην εταιρία μου Τ3χνη, 10.000 ευρώ σαν βοήθημα για το ανέβασμα της απαιτητικής και σύνθετης παράστασης.”

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο Γιάκομπς Μίχαελ Ράινχολτ Λέντς έρχεται στον κόσμο στις 23 Ιανουάριου στο μικρό χωριό Σεσβέγκεν το σημερινό Τσέσβαν της Λετονίας επαρχίας της τσαρικής αυτοκρατορίας . Ο πατέρας του ήταν πάστορας και υπέρμαχος του πιετισμού. Το 1768 εγγράφεται στην θεολογική σχολή του Πανεπιστήμιου της Πρωσίας αλλά προτιμά την ενασχόληση με την συγγραφή λογοτεχνικών κείμενων και την μουσική.
Παρακολουθεί μαθήματα του Ιμάνουελ Καντ περί λογικής και μεταφυσικής και μελετά φιλοσοφία του Διαφωτισμού.

Το 1771 φτάνει στο Στρασβούργο όπου συναντά τον Γ καίτε τον οποίο αποκαλεί «αδελφό» και «δεύτερο εγώ».

Υπό την επιρροή του Γκαίτε θα εξελιχθεί σε κατ εξοχήν εκπρόσωπο του λογοτεχνικού κινήματος Sturm und Drang (Θύελλα και Ορμή)

Μεταφράζει έργα του Σαίξπηρ του Λατίνου Πλαύτου γράφει ποιήματα δοκίμια και θεατρικά

Το 1774 χρονιά που ο Γκαίτε κυκλοφορεί «τα πάθη του νεαρού Βέρβερου ο Λεντς ολοκληρώνει το πρώτο θεατρικό έργο ”Ο Οικοδιδάσκαλος” που βρίσκει τεράστια απήχηση.

Εγκωμιαστικές είναι επίσης οι κριτικές στο σημαντικό θεωρητικό του έργο ”Παρατηρήσεις για το θέατρο”, όπου προσπαθεί να πείσει την γερμανική κοινότητα να υιοθετήσει τον Σαίξπηρ σαν πρότυπο δραματουργού.

Προτείνει την κατάργηση της αυστηρής φόρμας του αριστοτελικού θέατρου και αντιπαραθέτει την ανάγκη ανάδειξης των χαρακτήρων.

Το 1776 κάτι θα προκαλέσει την δυσαρέσκεια του Γκαίτε, ο οποίος θα κινήσει τη διαδικασία αποπομπής του από την Βαϊμάρη στις αρχές Δεκεμβρίου. Ο Γκαίτε σημειώνει λακωνικά στο ημερολόγιο του το συμβάν σαν τη «γαϊδουριά του Λεντς» (Lenzes Eseley)

Με την εκδίωξη από την Βαϊμάρη ο Λεντς δεν υφίσταται μόνο κοινωνική αλλά κυρίως ψυχολογική ήττα.

Το 1778 επισκέπτεται τον Ιανουάριο τον ευσεβή πάστορα Ομπερλιν στο Βαλντερσμπαχ της Αλσατίας. Έχουν ήδη αρχίσει να εκδηλώνονται οι πρώτες νευρικές κρίσεις οι οποίες αρχίζουν να εμφανίζονται όλο και συχνότερα. Η συνάντηση αυτή θα αποτελέσει τον καμβά τόσο για το ημερολόγιο του Ομπερλιν όσο και για την νουβέλα Λεντς του Γκέοργκ Μπίχνερ

Τον Ιούλιο του 1781 εγκαθίσταται στην Μόσχα όπου θα παραμείνει έντεκα ολόκληρα χρόνια. Ανακαλύπτει την ρωσική λογοτεχνία και εργάζεται ως εκπαιδευτικός ωστόσο οι κρίσεις σχιζοφρένειας όχι μόνο δεν θα πάψουν ποτέ αλλά θα εντείνονται έως τον θάνατο του.

1792 και ο Λεντς συντηρείται από αγαθοεργίες των ευγενών ευεργετών του. Το πρωί της 24 Μαΐου τον βρίσκουν νεκρό σε κάποιο δρόμο της Μόσχας. Τα αίτια του θανάτου και ο τόπος ταφής παραμένουν άγνωστα…

sofia_filippidou_5
ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ
Ο μεγαλοφυής ποιητής και συγγραφέας Λεντς -με την διαταραγμένη ψυχικά προσωπικότητα -σαν γνήσιος αντιπρόσωπος του γερμανικού κινήματος «Θύελλα και Ορμή» -εμφανίζεται εδώ με ενθουσιασμό παιδιού -και με όλες τις αποχρώσεις των συναισθημάτων του- βάζει την φύση σαν καθρέπτη μπροστά στα μάτια μας, αντιπροτείνοντας ως απόλυτο ιδανικό, την έκφραση των εσωτερικών συναισθημάτων μέσω της ευαισθησίας, της ατομικής προοπτικής του κόσμου και της δημιουργικής φαντασίας..

Η φανταστική χώρα Κούμπα της Ασίας είναι η άλλη πραγματικότητα και ο «ευγενής άγριος», πρίγκιπας Τάντι, ένας ακροβάτης δυο κόσμων- μια άλλη φυσικότητα, ένα διονυσιακό πνεύμα, που έρχεται από την Ανατολή και βάζει φωτιά στις στέγες της «φυλακισμένης» στους τύπους και αλλοτριωμένης Ευρωπαϊκής κοινωνίας.

Πως γίνεται παράσταση ένα- πρωτοποριακό για την εποχή του- διαμελισμένο σε μικρές σκηνές έργο, όπου η δράση ορίζεται από τον συγγραφέα «εδώ κι εκεί» και όπου οι διαρκείς ανατροπές θυμίζουν μοντάζ αμερικανικής ταινίας θρίλερ;

Αυτό είναι το στοίχημα: να σας συστήσουμε ένα έργο που αγαπάμε-και που πρώτη φορά ανεβαίνει στην Ελλάδα- να αναδείξουμε τις συναισθηματικές καταστάσεις, να «ξεχειλώσουμε» τα ακραία πάθη των χαρακτήρων και τις φόρμες των ηρώων -όταν αυτές υπερβάλουν φλεγόμενες, να αναδείξουμε το ιδιοφυές πνεύμα του Λεντς και την αυστηρή –ρομαντική- ειρωνεία του. Τέλος -ακολουθώντας τους δρόμους της παρωδίας και ακροβατώντας στο σκοινί της ακραίας τραγικωμικότητας- να φτιάξουμε μια σύγχρονη, μοντέρνα παράσταση, ένα αληθινό θέατρο.

Τα ηχητικά και μουσικά τοπία θέλουμε να δημιουργήσουν ένα δραματικό-παιχνιδιάρικο «περιβάλλον» δράσης για τα μοιραία -όχι όμως υπερφυσικά η ακατανόητα -στην αυλή της οικογένειας Μπίτερλιγκ κάποτε στο Νάουμπουργκ στις αρχές του 18 αιώνα

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ – ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΣΟΦΙΑ ΦΙΛΙΠΠΙΔΟΥ
ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΖΑΦΕΙΡΟΥΛΑ ΧΟΧ

ΜΟΥΣΙΚΗ-ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΕΛΕΝΗ ΜΠΟΥΚΛΗ

ΠΑΙΖΟΥΝ ΜΕ ΣΕΙΡΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ

ΘΑΝΑΣΗΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΑΣ

ΒΑΣΙΑ ΛΑΚΟΥΜΕΝΤΑ

ΕΛΕΝΑ ΜΕΓΓΡΕΛΗ

ΜΙΧΑΗΛ ΤΑΜΠΑΚΑΚΗΣ

ΜΑΝΟΣ ΚΑΡΑΤΖΟΓΙΑΝΝΗΣ

ΝΤΙΝΟΣ ΦΛΩΡΟΣ

ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΕΛΙΔΟΥ

ΑΚΗΣ ΔΗΜΑΣ

ΧΑΡΗΣ ΜΠΟΣΙΝΑΣ

ΚΑΙ Η ΣΟΦΙΑ ΦΙΛΙΠΠΙΔΟΥ

Έρχεται στις 7 Μαΐου 2018

cuba_tanti_1